Op vakantie met een beperking

Om meteen het spit af te bijten, kom ik meteen met de deur in huis vallen als het gaat over berichten over leven met een beperking: op vakantie gaan. Er zijn best veel mensen met een beperking, en zeker de zwaardere soorten zoals Duchenne, SMA enz. die graag op vakantie zouden willen gaan, of uitstapjes maken, en dat niet durven omdat ze een slechte ervaring hebben gehad of gewoon niet weten waar ze moeten beginnen. Als ervaringsdeskundige probeer ik die drempel te verlagen met dit bericht.

Om je vakantie voor te bereiden, kan je dit het beste stapsgewijs doen. 

Stap 1: Waar wil je naartoe op vakantie?

Uiteraard moet je ergens mee beginnen. Zijn er landen waar je graag naartoe wilt? Een strandvakantie naar Spanje? Of misschien lekker dichtbij in Nederland of België? Misschien een stedentrip naar New York of een culinaire vakantie in Italië? Je begint met het vastleggen van je wensen, en vanuit die basis begin je met het vastleggen van je vakantie. Bij twijfels kan je je altijd nog oriënteren via reisgidsen over verschillende landen of bij reisbureaus, eventueel gespecialiseerd in aangepaste reizen. Let hierbij vooral op de volgende dingen:

• Hoe kom ik daar? Kan dat met de auto/rolstoelbus of moet je vliegen?
• In het geval dat je moet vliegen, kan je op de bestemming alles goed bereiken of heb je een huurauto nodig? Het zou namelijk vervelend zijn wanneer je met het vliegtuig ergens naartoe gaat en je daar niet kan voortbewegen omdat de omgeving alleen met een auto toegankelijk is, bijvoorbeeld Toscane of het platteland van de VS.
• Hoe is de toegankelijkheid geregeld in dat land?
• Zijn er wettelijke beperkingen? In sommige landen is het namelijk niet toegestaan indien je hulp nodig hebt op het toilet, om iemand van het andere geslacht mee te nemen. Dit geldt ook wel eens bij het boeken van kamers. Vooral in het midden oosten kan dit het geval zijn. 
• Wat is je budget? Heb altijd een buffer van €500-€1000 voor nood. 
• Hoe lang wil ik gaan? Vergeet niet om de reistijd in te calculeren. Duurt de heenreis 2 dagen, dan heb je 4 dagen reistijd in totaal . Als je voor een week zou gaan, heb je dus maar 3 dagen op je vakantieadree. 
• Neem je zorgverleners mee? Controleer of je PGB voldoende is en er geen beperkingen zijn in het maximaal aantal uur per week dat iemand voor je werkt. 

Zoals ik zojuist aangaf, is het belangrijk om te onderzoeken welke mogelijkheden je hebt qua zorg. Neem je zelf mensen mee of wil je iets op locatie regelen? Heb je specifieke zorg nodig, zoals invasieve beademing, zorg er dan voor dat minstens 2 metgezellen hier mee kunnen omgaan. Ikzelf neem altijd 2 mensen mee. 

Stap 2: zoek een accommodatie 

Zodra je weet waar je naartoe wilt gaan, kan je zoeken naar aangepaste accommodaties. Dit kan bijvoorbeeld een reisbureau dat zich bezig houdt met aangepaste vakanties. Dit raad ik je ook aan, omdat die vaak connecties hebben.

Een voorbeeld is Buitengewoon Reizen. Je kan natuurlijk ook zelf zoeken naar aangepaste accomodaties. Let hierbij op de volgende dingen:

• Welke hulpmiddelen heb ik nodig? Wat kan ikzelf meenemen en wat moet er op locatie worden geregeld? Als je met het vliegtuig reist, heb je niet veel plek voor hulpmiddelen. Je kan vaak wel extra medische bagage aanvragen, bijvoorbeld om een beademingsapparaat mee te nemen. Als ik met de auto ga, neem ik alles mee, behalve het bed. Ik ben een kolom tillift gewend, en op veel plekken krijg je eenvoudige tilliften met lusbanden. Dit vind ik persoonlijk niet prettig, dus neem ik mijn eigen tillift mee. 
• Boek je bij een reisbureau? Laat hen de hulpmiddelen regelen op locatie. In andere gevallen, controleer of de accommodatie dit zelf kan leveren of dat je het ergens kan huren. 
• Welk type accommodatie zou je willen? Bij een huisje, appartement of camping moet je zelf voor je eten zorgen en misschien ook zelf schoonmaken. Bij een hotel hoeft dit niet, maar dat is wel duurder. Als je graag de omgeving wilt verkennen, kan je het beste kiezen voor een hotel met alleen ontbijt. Eet je liever je diner in een hotel in plaats van uit eten, zou je een half pension kunnen boeken. Je moet dan wel rekening houden met de eettijden. Een volpension zou ik alleen boeken als je de hele dag bij het hotel wilt zijn, zoals een resort of een cruise. 
• Check de maten van de ruimtes en de deurkozijnen, zodat je weet of je genoeg ruimte hebt. Check ook de toegankelijkheid van de badkamer, tenzij je je alleen op bed wast. 
• Is de vloer hard of zacht (vloerbedekking)? De laatste is wat lastiger voor het manoeuvreren van een tillift. Houd daar rekening mee. 
• Wanneer wil je gaan? Houd rekening met het weer en eventuele drukte. In Zuid Europa kan het van eind juni t/m begin september warmer dan 45 graden worden. Een stedentrip is dan misschien niet zo handig. En als je het zelf wel zou kunnen, check dit ook ven met je reisgezelschap. In augustus hebben de meeste mensen in die landen (voornamelijk Italië) allemaal vakantie. De drukte is dan erg hoog. In de wintermaanden kan het in veel europese landen sneeuwen en dat heeft impact op de toegankelijkheid. In sommige Scandinavische landen kan de temperatuur in de winter ook zakken. Soms onder de -20. Kan je rolstoel en je lichaam dit aan?

Bekijk de opties en houd rekening met je budget. Naast de accommodatie heb je dus ook reiskosten. Bijvoorbeeld de huur van een auto en de brandstof of vliegtickets voor jou en je gezelschap. Wil je veel uiteten, check de gemiddelde prijzen in dat land. Bij een hotel met halfpension of volpension heb je meer controle over de kosten qua eten, maar dit beperkt je bewegingsvrijheid. In New York had ik ooit een hotel zonder ontbijt, maar wel met een keuken erin. Na een paar dagen te gaan ontbijten bij een bakkerij om de hoek, kwam ik tot de conclusie dat dit erg duur was. Er was wel een supermarkt aan de overkant, dus we gingen toen gewoon zelf het ontbijt klaarmaken op de hotelkamer. 

Stap 3: de reis boeken

Je kan nu je reis boeken. In deze fase weet je wat alles gaat kosten en in welke periode je wilt gaan. Let op de volgende dingen:

• Is de accommodatie beschikbaar in de gewenste periode?
• Zijn de hulpverleners beschikbaarin die periode?
• Boek de hulpmiddelen die je nodig hebt. Bij een bed, let op dat je hier met de tillift onder kunt rijden indien nodig en dat er een hek op zit indien gewenst. Je kan die ook los kopen, maar zorg dat je voorbereid bent. Check ook of je het juiste soort matras krijgt als je speciale wensen hebt. 
• Ga je met het vliegtuig? Regel de assistentie. Kies voor assistentie aan de gate zodat je op het laatste moment in de tijdelijke rolstoel wordt geplaatst. Anders zit je te lang in zo’n oncomfortabele stoel. Heb je invasieve beademing en/of een uitzuigapparaat? Zorg dat er elektriciteit is geregeld voor al je apparaten. 
• Heb je vervoer nodig naar het vliegveld of van het vliegveld naar de accommodatie? Regel dit ook. 
• Heb je geen doorlopende reis- en annuleringsverzekering en wil je niet of nauwelijks op vakantie gaan? Regel een kortdurende reisverzekering. Je kan bij sommigen ook je hulpmiddelen verzekeren. Ik zou dit zeker regelen voor jezelf. Maak ook afspraken met je reisgenoten. Hebben zij een reis en annuleringsverzekering? Zo niet, maak dan duidelijk afspraken daarover. Alleen de kosten van diegene die verzekerd is worden gedekt. Dus stel dat je met 3 mensen op vakantie gaat en vooraf aan de vakantie wordt je ernstig ziek. Alleen jouw kosten worden vergoed. Als je reisgenoten niet zijn verzekerd, zijn die kosten niet gedekt. 

Stap 4: je reis voorbereiden 

Je hebt nu alles geboekt en de vakante komt er eindelijk aan! Je kan je nu verheugen op je vakantie. Tref wel nog voorbereidingen:

• Ga je met het vliegtuig? Bel vooraf nog even om te checken of alles is geregeld qua assistente e.d.
• Neem gereedschap en reservespullen mee. Ik neem altijd reserve binnenbanden voor mijn rolstoel en een gereedschapsset mee zodat ik kleine reparaties zelf kan laten doen door mijn zorgverleners. In het buitenland kan je geen Welzorg, Medipoint, Kersten o.i.d. bellen. Lekke banden zijn het meest voorkomende probleem. Ook kan je reserve beademingsapparatuur en/of uitzuigapparatuur krijgen. Doe dit zeker. 
• Zorg dat je reisdocumenten compleet zijn. Sommige landen eisen dat je reisdocumenten minimaal nog een x aantal maanden geldig moeten zijn. Ook heb je soms een paspoort i.p.v. een ID kaart nodig. Ook kan een visum soms verplicht zijn voor je hele reisgezelschap. In de VS heb je bijvoorbeeld het Esta formulier nodig. 
• Als je met de auto gaat, zijn er milieuzones? Moet je je kenteken daarvoor registreren of is je GPK op je dashboard voldoende? Laat ook even een vakantiecheck doen, zoals het checken van de bandenspanning en het oliepijl. Let ook op verplichte tolvignetten enz.
• Heb je geen kortdurende reis- en annuleringsverzekering afgesloten? Dan raad ik je aan om een langdurige reis- en annuleringsverzekering af te sluiten. 
• Heb je geldige betaalmiddelen voor dat land? Soms moet je Pinnen buiten Europa inschakelen of een creditcard hebben. Contant geld kan ook handig zijn, maar neem niet teveel mee. 
• Heb je reisstekkers nodig? Zijn de elektrische apparaten geschikt voor het stroomnet? In de VS, Canada en Japan heb je namelijk ook een andere spanning, 110V 60 Hz in plaats van 230V 50 Hz. Dit staat meestal op een sticker op je apparaat. Een reisstekker is dan niet voldoende. Check dit ook bij de lader van ne rolstoel en eventuele beademingsapparatuur. In Italië, Groot Brittanië, Noord Amerika en Japan heb je sowieso een reisstekker nodig. 
• Heb je medische verklaringen nodig? Regel deze op tijd. Dit geldt voor medicijnen maar ook voor beademingsapparatuur. Ga je niet vliegen en gebruik je pijnstillers? Check dan ook even of deze in dat land zijn toegestaan of dat je er een verklaring voor nodig hebt. Voorbeelden zijn Oxycodon, Tramadol, Fentinyl, morfine enz.
• Neem de juiste kleding mee, houd ook rekening met koude nachten. 
• Neem voldoende medicijnen mee. Dit geldt ook voor disposables, zoals pleisters en spullen voor je beademingsapparatuur indien van toepassing. 
• Zijn eventuele vliegtickets compleet? Heb je via een reisbureau geboekt? Je kan altijd bellen om nogmaals een laatste check uit te voeren. 
• Heb je beademingsapparatuur? Neem altijd een verlengsnoer mee. Bij voorkeur met meerdere aansluitingen. 
• Zijn reisvaccinaties verplicht?

Stap 5: fijne vakantie!

Je vertrekt nu naar je vakantiebestemming. Ga je vliegen? Zorg ervoor dat je zeker 3 uur vooraf op het vliegveld bent. 

Er kan altijd iets onverwachts gebeuren tijdens de reis of op je accommodatie. Belangrijk: raak niet in paniek. Probeer het terplekke op te lossen en bel het reisbureau als het niet lukt. De assistentie op het vliegveld kan verkeerd zijn doorgegeven of de taxi is te laat, daarom ga je ook op tijd. 

Op de accommodatie moet je ook altijd even uitzoeken hoe je het e.e.a. wilt hebben. Soms staat het bed verkeerd om of moet het dichter bij een stopcontact staan. Je hebt een plekje nodig om de rolstoel op te laden. Dit heb je altijd bij aankomst, dus neem je tijd. Schakel gerust de hulp in van medewerkers op jouw accommodatie om te helpen als je ergens mee zit. 

Ook nog een tip. Mocht er iets kapot gaan aan een hulpmiddel dat je vanuit Nederland hebt en in bruikleen is, zoals een elektrische rolstoel. Zeg nooit aan het onderhoudsbedrijf (Welzorg, Medipoint, Kersten enz.) dat dit in het buitenland is gebeurd, want dan zijn de volledige kosten voor je eigen rekening. En dat kan soms erg duur zijn. 

Dat was mijn bericht over reizen met een beperking. Ik hoop dat jullie hier iets mee kunnen. Heb je zelf nog tips? Schrijf gerust een reactie!

Nog wat handige referenties:

• Buitengewoon Reizen, een reisbureau voor aangepaste vakanties.  [UPDATE 22-10-2024: op 16-10-2024 is dit reisbureau helaas failliet verklaard]
• A-Z Reizen, een reisbureau voor aangepaste vakanties. 
• Stichting Dovie, zij bieden een vakantiehuis aan in Engeland
• ‘t gouwe boetje, een aangepast huishe in Hoogwoud. 
• Manon van der Heuvel, https://manonvandenheuvel.com. Zij is ook een ervaringsdeskundige met reizen in het buitenland. 
• Veinedagen, voorheen Supportbeurs. Dit is jaarlijks in de Jaarbeurs in Uttecht. Hier staan ook aanbieders vab aangepaste reizen.